تاثیر اسیدوز متابولیک ناشی از تمرینات تناوبی شدید بر شاخص‌های برگشت‌پذیری استخوان در زنان میانسال
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی XML
نویسندگان
1هیات علمی / دانشگاه شهید باهنر کرمان
2مدیر نظارت و ارزشیابی/اداره کل بیمه سلامت استان کردستان
چکیده
مقدمه: فرایند برگشت‌پذیری شامل مراحل ویژه بازجذب و تشکیل استخوان است که ناشی از تغییر در تراکم مواد معدنی است. شاخص‌های بیوشیمیایی برگشت‌پذیری استخوان، ارزیابی دینامیکی از وضعیت استخوان ارائه می‌دهند. آلکالین فسفات ، یکی از شاخص‌های تشکیل استخوان است که میزان متابولیسم و مقدار رمدلینگ استخوان را نشان می‌دهد. تمرینات ورزشی یکی از عوامل اثرگذار بر بهبود تراکم مواد معدنی استخوان است که در کاهش شکستگی‌های مرتبط با پوکی استخوان، افزایش تجمع توده استخوانی یا کاهش میزان زوال معدنی استخوان نقش دارد. تمرینات ورزشی شدید موجب افزایش نیازهای متابولیکی عضلات بدن، مقادیر کلسیم، گازهای خونی و سایر هورمون‌ها شده است. با این حال، نوع مطلوب برنامه تمرینات ورزشی (شدت تمرین) برای زنان میانسال پیش از یائسگی برای افزایش توده استخوانی هنوز به طور واضح ارزیابی نشده است و مکانیسم‌های ویژه‌ای که نشان ‌دهد تمرینات ورزشی چه اثری بر حفظ تراکم استخوانی اعمال می‌کند، به طور کامل تشریح نشده است. بنابراین، پژوهش حاضر با این هدف طرح‌ریزی شده است که آیا 6 هفته تمرینات استقامتی و تناوبی شدید می‌تواند بر شاخص‌های برگشت‌پذیری استخوان زنان میانسال تأثیر بگذارد و رمدلینگ استخوان را تغییر دهد.
روش شناسی: بدین منظور 30 زن میانسال سالم داوطلب و غیرورزشکار با میانگین سنی (91/4 ± 07/41) به صورت تصادفی به سه گروه تمرینات تناوبی، تمرینات استقامتی و کنترل تقسیم شدند. آزمودنی‌ها پروتکل تمرینات تناوبی شدید را به صورت 3 جلسه در هفته که شامل 7-8 تکرار یک دقیقه‌ای دویدن با شدت 70-90 درصد ضربان قلب بیشینه و استراحت سه دقیقه‌ای با شدت 35-45 درصد ضربان قلب بیشینه اجرا کردند. همچنین گروه تمرین استقامتی زیربیشینه پروتکل تمرینی را به صورت 3 جلسه در هفته که شامل 30 دقیقه دویدن فزاینده با شدت 50-70 درصد ضربان قلب بیشینه بود، انجام دادند. از گروه کنترل و گروه‌های تجربی در قبل و بعد از پروتکل 6 هفته‌ای به منظور ارزیابی شاخص‌های استخوانی، میزان اسیدیته و گازهای خونی در حالت ناشتا، نمونه خونی از ورید و شریان بازویی گرفته شد. همچنین برای ارزیابی کلسیم ادراری، نمونه ادراری 24 ساعته جمع‌آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری تحلیل واریانس یک‌راهه و همبستگی پیرسون استفاده گردید.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که غلظت آلکالین فسفاتاز در گروه‌های تجربی پس از 6 هفته تمرینات تناوبی و استقامتی افزایش یافت (001/0≥P) و تفاوت معنی‌داری بین گروه های تناوبی و استقامتی بود. همچنین تمرینات ورزشی موجب کاهش سطوح PH خون و کلسیم ادراری شدند و تفاوت معنی‌داری بین گروه تناوبی با گروه استقامتی و کنترل مشاهده شد. علاوه‌براین، تمرینات ورزشی موجب افزایش سطح بی‌کربنات شدند (001/0≥P) و تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های تمرینی با گروه کنترل دیده شد.
بحث: بنابراین، با توجه به یافته‌های بدست آمده می‌توان نتیجه گرفت که 6 هفته تمرینات ورزشی منظم که حداقل شدت لازم را برای تحریک شاخص‌های استخوانی دارا بوده و موجب تحریک آلکالین فسفاتاز، جذب روده‌ای و بازجذب کلسیم ادراری از توبول‌های کلیه و بهبود میزان PH و غلظت بی‌کربنات خون می‌شود. لذا می‌توان ادعا کرد که تمرینات تناوبی شدید اثرات مطلوب‌تری نسبت به تمرینات استقامتی زیربیشینه روی سلول‌های استئوبلاست و چگالی مواد معدنی استخوان دارد.
کلیدواژه ها